HTML4

Historisch bezit

Koningsschilden

Beide Gilden zijn in het bezit van een groot aantal, soms zeer oude zilveren schilden.Van het koningszilver zijn o.a. tijdens de tweede wereldoorlog oude en kostbare exemplaren verloren gegaan. Groot was de verrassing van de Gildenbroeders toen ze in 1969 uit handen van de toenmalige burgemeester Stadhouders vijftien schilden mochten terugontvangen. Het oudste schild was uit 1554 van Claes Smaelevelt, en het jongste uit 1893, van H. Derksen. De schilden waren in het bezit van W.Miners, tijdens de oorlog sergeant-majoor in de "Polar Bear" divisie. Deze divisie was betrokken bij de bevrijding van Huissen in april 1945.

Gangulphusbroche

Bij het landjuweel van 1956 is aan de Gilden een schitterend nieuw borstschild(broche)aangeboden. Deze kwam in de plaats van het helaas begin deze eeuw verkwanselde 16e eeuwse borstschild. Het is een nieuw ontwerp maar de oude elementen zijn wel overgenomen. Dat zijn het Gangulphusbeeld en de beide wapenpenningen. Het verdwenen borstschild werd in 1973 teruggevonden en bevindt nog steeds in particulier bezit. De broche wordt door de koning van het Sint Gangulphusgilde gedragen. 

Adjudantsplaten

De zilververzameling telt ook zes adjudantsplaten uit  1779. De afbeeldingen erop zijn van Maria van Kevelaar aan de ene en Sint Gangulphus aan de andere zijde. De stokken met de platen erop worden gedragen door de adjudanten van het Sint Gangulphusgilde.

St. Jannekes

Ook tot het bezit behoren twee zeventiende-eeuwse eikenhouten dekenstokken, de zogenaamde "St. Jannekes". Een met de afbeelding van Sint Gangulphus en een met de afbeelding van St. Laurentius

Flitzenboog

De Flitzenboog is een zilveren handboog. Deze is  waarschijnlijk verloren gegaan tijdens de laatste  wereldoorlog. Zoals bekend ontstond het St. Gangulphus- gilde in 1536 uit een fusie tussen Sint Antonius en Sint Jorisgilde. Het St. Jorisgilde was een voetbooggilde en het Sint Antoniusgilde was een handbooggilde. De leden  van het sint Antoniusgilde hebben met de handboog de stad tijdens het beleg van 1502 succesvol verdedigd. De Flitzenboog sierde de koningsketen van het Sint  Antoniusgilde en werd na de fusie in 1536 aan de  Gangulphusketen gehangen. De huidige Flitzenboog  werd op zondag 27 mei 1990 aangeboden door de toenmalige burgermeester van Wiggen.

Gildeboeken

De historie van de Gilden wordt door zeer oude Gildeboeken gedocumenteerd. Het oudste boek van het St. Gangulphusgilde begint in 1576, met de aantekening van de fusie uit 1536.
Het eindigt in 1777. Het gildeboek aanvangende in 1777 is tijdens de tweede wereld oorlog verloren gegaan. In kopievorm is het gelukkig wel bewaard gebleven. Het boek van het St. Laurentiusgilde dateert uit 1777 en is ongeschonden gebleven. De historie van de Gilden kan niet allen door de oude Gildenboeken worden gedocumenteerd, maar ook door foto- en filmmateriaal. Het oudst bekende filmfragment dateert uit 1921. Er zijn ook veel foto's van de Gilden. Veel oude foto's uit privé-bezit worden door de archivaris gekopieerd voor ons fotoarchief.

Koninklijke erepenning

Op zondag 18 mei 1986 werd er in de Gouden Engel een receptie gehouden door het Sint Gangulphus en het Sint Laurentiusgilde. Dit ter gelegenheid van het feit dat 450 jaar geleden het Sint Gangulphusgilde ontstond uit een fusie van het Sint Antonius en het Sint Jorisgilde. De burgemeester verraste de Gilden, tijdens de druk bezochte receptie, met een koninklijke erepenning. De burgemeester schonk de penning met oorkonde uit naam van Koningin Beatrix aan de jubilerende Gilden.

Altaardwaal

De nieuwste aanwinst van de gilden is een altaardwaal (een witlinnen altaarkleed) met de wapens van beide gilden erop afgebeeld. Deze dwaal werd in 1993 door de toenmalige koningen H. Hoen en T. Kersten met  hun raadsheren geschonken aan de gilden. Op kerkwijdingszondag werd de altaardwaal ingezegend door pastor Weghorst. Tijdens een gildemis hangt dit kleed over het altaar.

Foto en filmarchief

De historie van de gilden kan niet alleen door de oude  Gildenboeken worden gedocumenteerd, maar ook door  foto- en filmmateriaal. Het oudst bekende filmfragment  dateert uit 1921. Er zijn ook veel foto's van de Gilden. Veel oude foto's uit privebezit worden door de archivaris  gekopieerd voor ons fotoarchief.

Gildekapel

De gilden hebben hun eigen kapel in de stadsparochiekerk. De kapel is toegewijd aan vier patroonheiligen: Sint Antonius, Sint Joris, Sint Gangulphus en Sint Laurentius. Na vooroverleg en met instemming van de toenmalige oppergeneraal pastor Van Kessel, werd tijdens de vergadering van 23 april 1961 onder voorzitterschap van J. Lippmann de aanzet gegeven voor de huidige Gildenkapel. Na een loterij en nadat vele inwoners van Huissen een geldelijke bijdrage hadden gegeven, kreeg Kees Berendsen de opdracht voor de inrichting van de kapel. Op 29 mei 1971, in het jaar dat H. Pauwelsen koning was van Sint Gangulhusgilde en C. Sluiter van het St. Laurentiusgilde, werd de kapel door de toenmalige oppergeneraal pastoor Bergsma ingewijd en door de Gildenbroeders feestelijk in gebruik genomen.

De kapel is gelegen aan de noordzijde van de toren van de stadsparochiekerk. Tegen de hoofdwand zijn, op een achtergrond van granol, bronzen reliëfs zijn door Kees Berendsen ontworpen en in brons gegoten. Tegen de muur(tussen de traliehekken) hangt een kopie van het relaas uit 1536 van de fusie tussen het Sint Antonius- gilde en het Sint Jorisgilde tot het Sint Gangulphusgilde. De altaarsteen in de kapel is een van de molenstenen uit de in 1929 gesloopte bolwerkmolen van Huissen. Deze steen van lavabasalt heeft een diameter van 1,43 m. en een dikte van 26,5 cm. In het asgat, dat een doorsnede heeft van 32 cm, is bij de inwijding een loden koker met daarin een gekalligrafeerde oorkonde ingemetseld. In de rand is, naar ontwerp van Kees Berendsen, de navolgende tekst gehouwen:

+ IN + HONOREM + SANCTORVM + ANTONII + GEORGI + GANGVLPHI + LAVRENTI + 1411 + 1536 + 1661 +

De oorspronkelijke opzet om in de Gildenkapel verschillende Gildenattributen zoals het zilver en de dekenstokken te plaatsen, is vanwege veiligheidsredenen niet uitgevoerd.

 

gangulphusbroch
afb. 1: Gangulphusbroche

 

image004
afb. 2: Adjudantsplaat

 

image008
afb. 3: St. Jannekes

 

gildekapel
afb. 4: Gildekapel

paasvuur

Gildenhuissen.nl is de website van het St. Gangulphusgilde en het St. Laurentiusgilde binnen de stad Huissen
© 2012, Alle rechten voorbehouden

Deze website is het best te bekijken in Google+ Chrome, Mozilla Firefox 3- of Microsoft Internet Explorer 9 of hoger