HTML4

De Gilden

De Huissense Gilden

Huissen, gelegen aan de rand van de Over-Betuwe, grenzend tussen de Rijn en de Linge is een oude stad. De stadsverheffing werd verleend door de Hertog van Kleef in 1314. Een belangrijk deel van de historische bebouwingen ging verloren door de zware bombardementen en gevechten in de Tweede Wereldoorlog. Het stadswapen van Huissen is een Zwaan. De zwaan is het Kleefse wapen en omdat Huissen een van de drostambten van Kleef was, is de zwaan in het Huissens wapen terechtgekomen. Er is wel verschil, de Kleefse zwaan is heraldisch rechtsgaand en de Huissense zwaan is heraldisch linksgaand. En de zwaan is ook terug te vinden in de wapens van de Gilden.

In de gemeente Huissen bevinden zich de twee eeuwenoude Gilden het Sint Gangulphus en Sint Laurentius. Zij vormen de enige nog bestaande stadsgilden in Gelderland. In 1411 werd in de stad Huissen, die toen nog tot het graafschap Kleef behoorde, het Sint Jorisgilde (kruisboog-gilde) opgericht. Later in de vijftiende eeuw ontstond hier ook het Sint Antoniusgilde (voetboog-gilde). Deze beide Gilden hadden tot taak de verdediging van de stad Huissen, die als Kleefse enclave in het Hertogdom Gelre was gelegen. Dit kwam vooral tot uiting in 1502, toen Karel van Egmond, Hertog van Gelre, de stad Huissen tevergeefs belegerde. In het jaar 1536 fuseerden het Sint Jorisgilde en het Sint Antoniusgilde tot één Gilde. Het Laurentiusgilde is het jongste Gilde, zij dateert uit 1661. Dit Gilde werd opgericht als" jonggesellen schutten compagnie".

Sinds het einde van de negentiende eeuw (1889) werken beide Gilden nauw samen. Volgens de tradities behoren de ongehuwde (jonggezellen) tot het Sint Laurentiusgilde en de gehuwden tot het Sint Gangulphusgilde. Uiterlijk kan men het verschil nog zien aan de kleuren van de kostuums en de vaandels. Het Sint Gangulphusgilde voert de rode kleuren en het Sint Laurentiusgilde voert de blauwe kleuren.

St. GangulphusgildeWAPEN STGANGULPHUSGILDE 0200

In het jaar 1536 fuseerden het Sint Jorisgilde en het Sint Antoniusgilde tot een Gilde. Dit Gilde werd onder bescherming van de stadspatroon Sint Gangulphus geplaatst. In de loop der eeuwen verloor het Sint Gangulphusgilde zijn militaire functie en kreeg het vooral tot taak als broederschap de eenheid van de bevolking in burgerlijk en kerkelijk opzicht te bevorderen. De fusieakte uit 1536 is nog steeds in het bezit van de Gilden en een kopie hiervan hangt in het Gildenkapel. De tekst hiervan luidt:

"In den jaere ons Heeren duysent vijjhondert ses und dartich heeft die Eerendtfeste und Vromen Joncker Elbert van, Pallandt Erfmarschalk, onseren drost en amptsman in stadt und van wegen ons genedigen lieven Heeren, mit toedoen Richter Burgemeijster, Schepenen en Raidt en die gemeine Burgeren en Burgers kijnderen van Huessen, van die twee schutterije ende broederschappen nementlich sancti Anthonius ende Georgius,om meerder liefde, vrundtschap en eendracht to halten, een schutterij ende broederschap gemeackt geheyten Sanctus Gangulphus Schutterije und Broederschap."

Het St. Gangulphuswapen

Het St. Gangulphuswapen is als volgt verdeeld (gevierendeeld met hartschild). In het eerste kwartier staat het kruis van St. Joris (keel op argent). In het twee kwartier het wapen van hertogdom Kleef (op keel). In het derde kwartier het stadswapen van Huissen (heraldisch links gaande zwaan op keel). In het vierde kwartier de letter T het teken van St. Antonius (sabel op argent). In het hartschild het teken van St. Gangulphus (argent op sabel). Het hardschild symboliseert de fusie in 1536 tussen het St.Jorisgilde en het St. Anthoniusgilde.

St. LaurentiusgildeWAPEN STLAURENTIUSGILDE 0200

Het Laurentiusgilde is het jongste Gilde, zij dateert uit 1661. Dit Gilde werd opgericht als" jonggesellen schutten compagnie". Het Gilde werd opgericht met toestemming van de landsheer, keurvorst Friedrich Wilhelm von Brandenburg.Dit wegens verleende krijgsdiensten.

"De broederschap der jong gezellen is opgericht in het jaar 1661 onder de regering van de Doorluchligsten Keurvorst von Brandenburg Hertog Cleef Glorieuzer Gedagtenis"

Zo luidt de trotse aanhef in het in 1808 aangelegde Gildenboek van het Sint Laurentiusgilde. Door het ontbreken van het oudste Gildenboek, dat na 1873 verloren is gegaan is er over de geschiedenis van het Sint Laurentiusgilde uit de periode 1661 – 1750 weinig bekend.  

Een schrift met wat aantekeningen over de (gilden) geschiedenis van Huissen. Geen opzienbarende teksten, maar het geeft wel aan dat de geschiedenis van onze stad mensen altijd geboeid heeft.  Enkele belangrijke gedeelten uit het Laurentiusboek:

"De Broederschap der Jonge Gezellen is opgericht in het jaar 1661 onder de Regering van de Doorluchtigsten Keurvorst von Brandenburg, Hertog van Cleef Glorieuze Gedachtenis. Doch heeft dezelve 27 jaar, als van het jaar 1750 tot het jaar 1777 geen voortgang gehad om reden van oorlog en duuren tijd.
 
1777 den 8 Juny. Op Zondag des namiddags om 4 uur zijn de jongegezellen in de school geweest en hebben alle eenpaarlijk besloten de Broederschap van Sint Laurentius de schutte Compagnie wederop te regten, en te vernieuwen tot meerdere eer en glorie van God en een generale vriendschap onder malkander te houden.
 
Den 26 Julij 1808 hebben wij het geluk gehad onze nieuwe landsheer Ludovicus Napoleon als 1sten koning van Holland binnen onze muuren te zien, waarop de jonge Gezellen vergaderd zijn geweest in Geweer en Wapens en hebben hem onder het gestadig Vivat onzen Koning gebragt tot aan het klooster alwaar Zijne majesteit is binnen gegaan ,dat gedaan zijnde is zijne Majesteit van hier weder vertrokken waarvoor de jonggezellen ter vertering hebben ontvangen, 12 ½ dukaten."

Het St. Laurentiuswapen

Het St. Laurentiuswapen is als volgt verdeeld (doorgesneden en halfgedeeld). In het eerste kwartier staat het stadswapen van Huissen (heraldisch links gaande zwaan op keel). In het tweede kwartier het wapen van keurvorst Friedrich Wilhelm von Brandenburg. (Adelaar in keel met zwaard en koningsstaf op argent) Oprichter van het St. Laurentiusgilde. In het onderste kwartier het rooster van St. Laurentius.(sabel op goud).

Kruisboogvendel St. Joris

Op 23 april 1975 is het kruisboogvendel opgericht als onderdeel van de Huissense Gilden.

Wat is een kruisboog?

Met de (handgemaakte) kruisboog zoals hieronder afgebeeld, wordt 10 meter traditioneel geschoten. Niet te zien zijn een pijlenkoker een spanner. De boog is moeilijk te spannen met alleen de handen daarom gebruikt men een spanner.

De pijlen zijn vrij klein, langere pijlen zijn niet nodig. Het vizier en de tunnel (voorvizier) zijn afkomstig van het geweerschieten.

Kruisboog

Oefenavond

Op iedere dinsdag (m.u.v. de maanden juli en augustus) wordt in het Koelhuis geoefend of een 
wedstrijd geschoten. Vanaf 20.30 uur bent u welkom om een keer te komen kijken en te schieten.

Ook is het mogelijk om ons in te huren voor een demonstratie bij feesten en partijen. Hierbij 
kunnen allen aanwezigen een keer schieten onder begeleiding. Wilt hierover meer informatie 
stuur dan een  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .

 

paasvuur

Gildenhuissen.nl is de website van het St. Gangulphusgilde en het St. Laurentiusgilde binnen de stad Huissen
© 2012, Alle rechten voorbehouden

Deze website is het best te bekijken in Google+ Chrome, Mozilla Firefox 3- of Microsoft Internet Explorer 9 of hoger